PRAWDOPODOBNE PRZEJŚCIE

Prawdopodobnie owo przejście od opowiadań o wydźwięku subiektywnym, oddzielnych i stanowią­cych zamkniętą całość, do zorganizowanego i trwa­łego odzwierciedlenia dramatu świata nigdy by nie nastąpiło, gdyby twórczej myśli nie wspomagała obecność stałych, oczywistych symboli dostarcza­nych przez naturę: ciał niebieskich, zmiany dnia i nocy, pór roku i przypływów. Tak jak społecz­ny zrąb życia osobistego, po raz pierwszy… Czytaj więcej »

PROCES SYMBOLIZOWANIA

Proces symbolizowania, choć często zaciemnia pochodzenie naszych idei, wyolbrzymia ich formę pojęciową. Dlatego demon nie wydaje się nam konkretną osobą, lecz ludzkim ucieleśnieniem oso­by, za sprawą której jesteśmy uciskani, wyzywani, kuszeni albo triumfujemy. Pomimo że jest on zro­dzony z całkowicie skoncentrowanej na własnym „ja” wyobraźni, jest ponadludzki; jest nie tylko wytworem jednostkowego doświadczenia, lecz i… Czytaj więcej »

ODDZIELAJĄCE SIŁY

Siły, które oddziałują na marzenia senne jednostki, są siłami społecznymi, a nie mo­cami świata. Dopóki bohaterem jest nasze własne „ja”, dopóty metaforyczne smoki, które zabija, są starszymi jego krewnymi, rywalami albo osobis­tymi wrogami; tylko przodkowie, potwory z pie­czar, duchy przyrody i kapryśne półbożki mogą zobiektywizować się w świecie rzeczywistym jako istoty święte.Należy zwrócić uwagę, że… Czytaj więcej »

POTWORY W LITERATURZE

Potwory w literaturze i wampiry w ludowym wyobrażeniu ucieleśniają te same tajemne moce; zatem bajka, której fabu­le nawet dzieci nie dają wiary, może nieść z so­bą cały zasób idei, drugorzędnych wobec jej^ własnego celu, które stanowią najbardziej po­datny element dla przesądu. Straszny przodek wychodzi z grobu jako duch bajki: jest to bożek zabobonu. Świat religii… Czytaj więcej »

OPOWIADANIE DZIECIOM

Znamienne jest, że ludzie, którzy wzbraniają się przed opowiadaniem swoim dzieciom bajek, nie obawiają się, że dzieci uwierzą w istnienie książąt i księżniczek, lecz że uwierzą w czarów- . nice i strachy. Księcia lub księżniczkę, których życzenia spełniają się, odnajdujemy w nas sa­mych i nie potrzebujemy szukać ich w świecie zewnętrznym; ich odniesienie jest subiektywne,… Czytaj więcej »

INTRYGUJĄCE POSTACIE

Potwór, smok, czarownica są intrygującymi postaciami w bajkach. W przeciwieństwie do bohatera są to zwykle istoty, które żyją od wieków i od wielu pokoleń dręczą kraj. Mają do swojej dyspozycji zamki i groty albo pustelnie, swoje magiczne „stoliczku nakryj się” i czarodziejskie pałeczki; muszą wykonywać złe uczynki wbrew swej woli i mają krańcowo złe nawyki, zwykle… Czytaj więcej »